PJWSTK
PJWSTK Warszawa Gdańsk Bytom PL EN RU

 

samorzad
biurokarier
absolwenci
inkubator
liceum
liceum plastyczne
acs
katedry
egzamin jlpt
centrum akredytacji
przetargi

Strona główna >> Wydarzenia

Dzień z teatrem nō w PJWSTK

Wydział Kultury Japonii Polsko Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych oraz Fundacja Marebito pragną zaprosić na konferencję zatytułowaną Dzień z teatrem nō w PJWSTK, poświęconą japońskiemu klasycznemu widowisku nō. Konferencja odbędzie się 12 maja, w auli głównej, w godzinach 10.00 – 19.30.

Gościem honorowym spotkania i głównym prelegentem będzie mistrz Matsui Akira, aktor shite teatru nō reprezentujący szkołę Kita. Przez kilkadziesiąt lat swojej aktywności artystycznej mistrz Matsui zyskał wielką sławę w Japonii, jest także znany z wieloletniej współpracy z aktorami i reżyserami teatralnymi w Stanach Zjednoczonych i w Europie, m.in. od wielu lat współpracuje z Eugenio Barbą i jego Odin Teatret. Podczas swojej tegorocznej wizyty w Polsce, między 2 a 11 maja Matsui Akira poprowadzi warsztaty teatralne, a 12 maja w auli PJWSTK poprowadzi dwugodzinną prezentację zatytułowaną Teatr nō – tradycja i zmiana. W programie konferencji znajduje się także wykład Henryka Lipszyca, byłego ambasadora RP w Japonii, japonisty, teatrologa i tłumacza literatury japońskiej, zatytułowany Moje nō. Garść wspomnień. W programie jest także projekcja dramatu pt Kayoi Komachi w wykonaniu aktorów szkoły Kita oraz filmu Kurosawy Akiry Tron we krwi.

Patronat honorowy nad wydarzenim objęła Ambasada Japonii w Polsce. Dzień z teatrem nō w PJWSTK jest także oficjalnie uznany za jedno z wydarzeń kulturalnych upamiętniających 90 rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych między Japonią i Polską.



PROGRAM IMPREZY:  "Dzień z teatrem nō na Wydziale Kultury Japonii PJWSTK"
Gość honorowy: Mistrz Matsui Akira,  aktor shite reprezentujący szkołę Kita

Data: 12.05.2009.
Miejsce: aula PJWSTK

10.00 Powitanie: Władze WKJ, Pan Rektor PJWSTK oraz Minister Ambasady Japonii, p. Kazuko Shiraishi.

10.30 Wykład p. Henryka Lipszyca, byłego Ambasadora RP w Tokio, wykładowcy Collegium Civitas pt. Moje nō. Garść wspomnień.

11.30 Przerwa

12.00 Wykład i prezentacja Mistrza Matsui Akiry pt. Teatr nō – tradycja i zmiana. Wprowadzenie: Ada Kabza-Biernacka.

14.00 Przerwa

15.00 Projekcja sztuki Kayoi Komachi w wykonaniu artystów szkoły Kita. Wprowadzenie: Jakub Karpoluk: Dramat Kayoi Komachi Kan‘amiego w wykonaniu aktorów szkoły Kita. Kilka uwag o tradycji i stylu.

16.15 Przerwa

16.45 Projekcja filmu Kurosawy Akiry Tron we krwi.
Wprowadzenie: Jakub Karpoluk: Teatr nō w filmach Kurosawy Akiry.

19.15 Zakończenie całości


Prowadzenie i tłumaczenie: Iga Rutkowska

Organizacja: Ada Kabza-Biernacka (Fundacja Marebito), Iga Rutkowska (PJWSTK), Radosław Siedliński (PJWSTK), Jakub Karpoluk (PJWSTK)

Współpraca: Fundacja Marebito, Fundacja im. Takashimy

 
O teatrze nō   

Jakub Karpoluk        

能 – nō (umiejętność, talent, sztuka), jeden z trzech (obok bunraku i kabuki) gatunków japońskiego teatru klasycznego. Jest to teatr poetycki i muzyczny. Jego korzeniami są wcześniejsze formy widowiskowe chińskie i japońskie, sakralne i świeckie, m.in.: dengaku, sarugaku, ennen. Klasyczna forma teatru nō, powstała za życia Zeamiego Motokiyo (1363?-1444), protoplasty rodu Kanze i przetrwała niemal niezmieniona do naszych czasów. Zeami- aktor, dramatopisarz i autor traktatów teoretycznych pozostaje po dziś dzień najważniejszym prawodawcą sztuki nō. Oś dramatu - yōkyoku stanowi przemiana zachodząca we wnętrzu głównego bohatera. Sprowadza się ona do ujawnienia kim on na prawdę jest. Treścią dramatów nie jest konflikt między postaciami ale konflikt rozgrywający się w bohaterze. Dramaty –dzielą się na 5 kategorii: 1.kamimono (o bogach), 2.shuramono (o wojownikach), 3.katsuramono (o kobietach) 4.monoguruimono (o szaleńcach i osobach z dawnych opowieści), 5.kirimono (o demonach). Niegdyś widowiska składały się z 5 granych w tym właśnie porządku dramatów, przedzielonych farsami kyōgen, które stanowiły komiczne interludia programu. Dzisiaj, w jednym programie, zwykle gra się 3 nō i 1 kyōgen.Tradycyjnie występować na scenie mogą wyłącznie mężczyźni. Aktor główny to:  shite- osoba działająca, protagonista. Tylko on występuje, prawie zawsze, w masce – omote, rzadko z odsłoniętym obliczem (jest to możliwe gdy wiek aktora oraz jego płeć odpowiada wiekowi oraz płci granej przez niego postaci). Do dzisiaj istnieje 5 głównych rodów, szkół aktorów shite: Kanze, Komparu, Kongo, Hōshō i Kita. Przestrzeń sceniczna składa się z zadaszonej butai- sceny oddzielonej od widowni pasem żwiru. Na jej tylnej ścianie namalowany jest wizerunek rozłożystej sosny-matsu – symbolu długowieczności. Shite nakłada maskę w kagami no ma – pokoju zwierciadlanym (niewidocznym dla widzów), następnie pod podniesioną kurtyną przechodzi pomostem hashigakari (wzdłuż niego w pasie żwiru zasadzone są 3 sosenki) na scenę (pomost jest po jej lewej stronie, od widowni). Na prawej ścianie, znajduje się drugie wejście -kirido (wys. 1 m.), obok niego namalowane są pnie bambusowe. Całość konstrukcji jest wykonana z jasnego drzewa cyprysowego.  Aktorowi głównemu towarzyszy i toczy z nim dialog waki, aktor poboczny. Każdemu z nich może towarzyszyć jeden lub dwóch pomocników – tsure (odpowiednio: shitezure i wakizure). Kostiumy aktorów są wielobarwne, wzorowane na strojach dworskich z XV-XVI wieku. W przedstawieniu biorą także udział muzycy- hayashikata (3 lub 4 osoby) i chór – jiutai (od 6 do 10 osób), śpiewają w nim aktorzy shite tej samej szkoły co aktor główny, chór siedzi po prawej stronie sceny, od widowni. Sprawuje funkcję narratora i niekiedy przejmuje partie shite. Akcji scenicznej towarzyszy akompaniament muzyczny: fue –fletu, kotsuzumi – małego bębna ręcznego, ōtsuzumi – dużego bębna ręcznego i w niektórych sztukach taiko – bębna pałkowego. Muzycy siedzą z tyłu sceny głównej na małych, rozkładanych krzesełkach, tylko flecista wprost na podłodze. Muzycy sekcji rytmicznej, oprócz gry, znaczą także frazy głośnymi okrzykami – kakegoe. Artyści nō rozpoczynają naukę będąc dziećmi, uczą ich biologiczni bądź przybrani ojcowie, zawód i kunszt podlegają bowiem dziedziczeniu w obrębie rodu. Trening trwa przez całe życie. Zachowanie wszystkich osób na scenie charakteryzuje godność i szczególny ceremonialny charakter. Podstawą gry aktorskiej jest: ekspresja ciała (wszelki ruch sceniczny ma dokładnie ustaloną, w obrębie każdej szkoły, choreografię), ponadto   ekspresja głosu- śpiew i melodeklamacja oraz ekspresja maski, wszystko także dokładnie ustalone. Podstawowym pojęciem w technice ruchu jest kamae czyli postawa zasadnicza, w której aktor musi pozostawać przez cały niemal spektakl. Ruch sceniczny można podzielić na jednostkowe gesty –kata. Aktor używa prostych rekwizytów, pośród których najważniejszym jest wachlarz – ōgi, będący przedłużeniem ręki, i wyrażający wszysto co człowiek może wyrazić gestem dłoni: uderzenie, osłonę, wskazanie, ocieranie łez, obraz, naczynie i przedmiot myśli. Nō jest teatrem konwencji. Obce jest mu pojęcie adaptacji. Nie ma tu reżysera. O inscenizacji decyduje tradycja przyjęta w danej szkole. Do pewnego stopnia funkcje reżyserskie sprawuje także główny aktor. Wszyscy artyści nie próbują sztuk razem, zbierają się na próbę tylko raz przed samym spektaklem. Ćwiczą swoje partie oddzielnie. Dzięki temu każde przedstawienie ma niepowtarzalny, spontaniczny charakter.  Podstawowymi elementami estetyki nō są metaforyczne kategorie: hana (kwiatu) i yūgen (tajemnego piękna). Hana oznacza widzialne piękno gry aktora, piękno szat i działań scenicznych, które mogą wzbudzić w widzach zachwyt. Yūgen to rodzaj piękna emanującego ze zjawisk, odległych i tajemniczych, niemożliwe do precyzyjnego określenia słowami, rozpoznawalne przez szczególny stan napięcia i niepokoju, chodzi tu o subtelną relacją między shite a widzem. Oprócz zawodowych artystów, nō uczą się także amatorzy, stanowiący trzon widowni teatralnej. Nō można określić mianem „teatru pamięci“, ze względu na trwałość i niezmienność jego formy.

poczta dziekanat podania

 

 

kontakt

Adres
ul. Koszykowa 86,
02-008 Warszawa

tel. (+48) 022 58 44 500
fax. (+48) 022 58 44 501

e-mail: pjwstk@pjwstk.edu.pl

Skype: pjwstk_info

 

Biuro Rekrutacji
tel. (+48) 022 58 44 590

e-mail: rekrutacja@pjwstk.edu.pl

 

kontakty
dojazd
drukuj