PJWSTK
PJWSTK Warszawa Gdańsk Bytom PL EN RU

 

Strona główna >> Studia I-go stopnia >> Kultura Japonii

Sylabusy

Historia kultury japońskiej
Dr hab. Ewa Pałasz-Rutkowska
I rok, wykład 60 godz.

Podstawowym wątkiem wykładów jest historia polityczna Japonii, ale ukazana na tle zmian zachodzących w kulturze i przemian społeczno-ekonomicznych, od czasów najdawniejszych po współczesne. Przedstawione zostaną kulturowe przyczyny powstawania systemów władzy i ich upadku, zasadnicze cechy ich funkcjonowania oraz ich wpływ na kształtowanie się Japonii. Wykłady prowadzone będą w porządku chronologicznym, obejmując poszczególne okresy historyczne, ale koncentrować się będą wokół najważniejszych dla kultury Japonii problemów, takich jak m.in.: wykształcanie się systemu cesarskiego, przyczyny jego upadku i restauracji; powstawanie i umacnianie porządku feudalnego; rządy samurajów: geneza, władza i upadek; kontakty międzykulturowe a tożsamość narodowa Japończyków; stosunek Japonii do odmiennej kultury; Mutsuhito – symbol nowoczesnej Japonii; tworzenie nowoczesnej monarchii konsty¬tucyjnej; powstawanie mocarstwa światowego; nacjonalizm i jego wpływ na politykę państwa; przyczyny i skutki wojny w Azji i na Pacyfiku; wpływ Sta¬nów Zjednoczonych na powojenną Japonię; rozwój gospodarczy a utrata tożsamości; miejsce Japonii w świecie w XXI w.
Efekty kształcenia: Student powinien posiąść podstawową wiedzę o dziejach Japonii, która ułatwi mu poruszanie się po różnych obszarach szeroko rozumianej kultury Japonii. Powinien samodzielnie interpretować zjawiska kulturowe odwołując się do wydarzeń historycznych.

Kultura japońskiej codzienności

Dr Iwona Kordzińska-Nawrocka
I rok, wykład 30 godz.
Problematyka wykładu skupiona jest na prezentacji wybranych zagadnień dotyczących kultury życia codziennego Japonii. Współczesna kultura japońska jest przykładem synkretycznego połączenia różnorodnych wzorców zarówno rodzimych, jak i obcych, gdzie tradycja harmonijnie koegzystuje z nowoczesnością.
Wśród wybranych tematów omówione zostaną między innymi: obyczaje, normy i wzory społeczne określane mianem reigi sahō, sposoby wyrażania emocji w życiu codziennym, niektóre aspekty życia współczesnej rodziny, podział ról społecznych, pozycja i rola kobiety w społeczeństwie, ubiór i moda. Osobne miejsce poświęcone zostanie tradycji kulinarnej, estetyce kuchni japońskiej, rodzajom restauracji japońskich i zwyczajom żywieniowym. Przedstawione zostaną również sporty uznawane w Japonii za narodowe, do których należą zapasy sumo i baseball (yakyū).
Zaprezentowana zostanie ponadto kultura spędzania wolnego czasu, kultywująca z jednej strony tradycyjne formy rozrywki takie jak: ceremonia herbaty chanoyu, sztuka aranżacji kwiatów ikebana, kaligrafia shodō, z drugiej zaś tworząca zupełnie odmienne wzorce: gry hazardowe pachinko, współczesna muzyka japońska (j-pop, enka), gry komputerowe, nowe media (telefony komórkowe). Przedstawiona zostanie również tradycja rękodzielnictwa i rzemiosła: lalki hinaningyō, origami, latawce tako, wycinanki kirie. Uzupełnieniem wykładu będzie prezentacja bogatego materiału filmowego związanego z jego tematyką.

Dziedzictwo kulturowe Japonii (ujęcie regionalne)
Mgr Iga Rutkowska
I rok, ćwiczenia, 30 godz.
Mimo dużego zainteresowania Japonią w Polsce, problem zróżnicowania regionalnego, a także specyfiki japońskiej prowincji zdaje się być zupełnie pomijany i nieobecny w mediach i w publikacjach poświeconych Japonii, a nawet w programach zajęć akademickich. Przedstawianie odległej kultury jako monolitu ułatwia wprawdzie trudne kontakty międzykulturowe, jednak niejednokrotnie prowadzi do nieporozumień i przekłamań. Zajęcia mają na celu pokazanie Japonii z bardzo bliskiej perspektywy. Główny nacisk zostanie położony na zróżnicowanie regionalne oraz na etnografię poszczególnych krain. Bardzo ważnym elementem będą materiały zebrane samodzielnie przez prowadzących podczas podróży do poszczególnych miejsc, fotografie, pamiątki, a także wrażenia i przemyślenia. Całość ma kształt wirtualnego przewodnika po Japonii, dzięki któremu studenci będą mogli dowiedzieć się, co jest w danym miejscu warte zobaczenia, jak po danym obszarze najlepiej się poruszać oraz co warto bliżej poznać.
Przedstawione zostaną także wybrane zagadnienia z japońskiej kultury ludowej, zróżnicowanie regionalne kultury symbolicznej (świąt, obrzędów) oraz materialnej (ceramiki, tekstyliów, budownictwa itp.). Scharakteryzowane zostaną także kultury zdecydowanie odmienne, a obecne na Wyspach Japońskich, czyli kultura Ajnów, zamieszkujących wyspę Hokkaido oraz Ryūkyūańczyków z archipelagu Okinawa.

Wprowadzenie do kultury popularnej Japonii
Mgr Jakub Karpoluk
I rok, ćwiczenia, 60 godz.
Zajęcia mają stanowić wprowadzenie do złożonej problematyki związanej z obecnością kultury popularnej w nowoczesnym społeczeństwie japońskim. W ich trakcie przedstawione zostaną podstawowe teorie i sposoby widzenia kultury popularnej. Poprzez uważne przestudiowanie fenomenów takich jak: manga, anime, film, telewizja (w tym seriale), muzyka popularna i literatura postaramy się, aby studenci doszli do etapu, w którym samodzielnie będą w stanie zająć się interpretacją wybranych przez siebie mediów i konkretnych utworów.
Ponadto zajęcia mają na celu zaznajomienie studentów z rolą kultury popularnej we współczesnym społeczeństwie, mają także zachęcić studiujących do poznania spektrum podejść teoretycznych i metodologicznych obecnych w badaniach japońskiej kultury popularnej w ostatnich latach. Przedstawiona zostanie także problematyka związana z procesami dynamicznej wymiany pomiędzy globalną kulturą masową a różnymi sposobami, jakimi kultura ta jest reprodukowana i konsumowana w Japonii.
Produkty japońskiej kultury popularnej posiadają klarowny charakter narodowy, rozpoznawany na całym świecie. W trakcie zajęć zostanie podjęta próba określenia specyficznych, narodowych cech japońskiej kultury popularnej oraz diagnoza jej globalnego sukcesu. Przedstawiony zostanie także związek współczesnej japońskiej kultury masowej ze zjawiskami wcześniejszymi, sięgającymi swoim rodowodem poprzednich stuleci.

Wprowadzenie do kulturoznawstwa
Dr Joanna Bator – wykład, mgr Iga Rutkowska – ćwiczenia
I rok, wykład i ćwiczenia 60+60 godz.
Wykład obejmuje trzy zakresy problemowe związane z (1) kategorią kultury, (2) dziejami poznania kultury oraz (3) podstawowymi zagadnieniami kulturo-znawstwa.
Przedmiotem (1) będą: sposoby definiowania kultury; współczesne spory o kategorię kultury; procesy globalizacji a zagadnienie kultury; czy kategoria kultury jest do czegoś koniecznie potrzebna? W ramach punktu (2) poruszymy następujące kwestie: antyczne określenia kultury; znaczenie antropologii renesan-sowej; nowożytne pojęcie kultury; oświeceniowa teoria postępu i jej krytyka; kultura w klasycznym idealizmie i filozofii romantycznej; pozytywistyczne pojmowanie kultury i jej badania; ewolucjonizm etnologiczny; przełom antypozytywistyczny i usamodzielnienie się filozofii kultury; filozofia tzw. kryzysu kultury; orientacje w antropologii kultury; socjologicznego ujęcie kultury; psychologiczne ujęcie kultury; postmodernizm w refleksji o kulturze. (3) zakres problemowy obejmuje: sposób istnienia kultury; czynniki sprawcze zachowań; kultura jako sposób życia ludzi; kultura a cywilizacja; kultura a partycypacja kulturalna; kultura jako byt emergentny; podstawowe kategorie morfologii kultury; heterogeniczne i „wewnętrzne” funkcje kultury; rozwój a zmiana, niekumulatywny charakter rozwoju kultury; tradycja i twórczość jako czynnik zmiany i rozwoju kultury.

Antropologia kultur Dalekiego Wschodu
Dr hab. Jerzy Wasilewski
I-II rok, wykład  60 godz.
Wykład koncentruje się na obszarze tzw. kultury duchowej – sfery języka symbolicznego, wierzeń i rytuałów. Przybliża etnologiczne/antropologiczne po¬jęcia ogólne i kategorie myślowe, niezbędne do zrozumienia każdej kultury symbolicznej. Przedstawione i analizowane będą najbardziej znaczące elementy kultury duchowej ludów Syberii, Korei, Chin, Tybetu, Azji południowo-wschod¬niej i pobrzeży zachodniego Pacyfiku, co stworzy ogólne tło, na którym uwidoczni się odrębność kultury japońskiej. Prezentowane materiały pochodzą w znacznej części z własnych badań terenowych autora.
Przedstawiony zostanie praktycznie cały obszar tradycyjnej kultury symbolicz-nej, co da orientację w duchowym wymiarze kultury. Archaiczny model świata – wyobrażenia kosmologiczne jako wzorzec działań rytualnych. Mi¬tyczne uwa¬runkowania organizacji przestrzeni. Mitologia kosmogoniczna i antropogeniczna, symbolika swojskości i obcości. Język symboliczny obrzędowości ro-dzinnej i dorocznej. Wyobrażenia zaświatów i ich korelaty obrzędowe (pogrzeb) i folklorystyczne (epos, baśń). Podstawowe elementy życia religijnego: wspólnota, ofiara, pielgrzymka, festiwal. Logika myślenia magicznego. Tabu. Szamanizm.

Antropologia społeczna Dalekiego Wschodu
Prof. dr Sławoj Szynkiewicz
II rok, wykład 60 godz.
Celem wykładu jest przedstawienie kontekstu kulturowego i społecznego, w ja-kim funkcjonuje kultura japońska, uwypukla jej odrębność i zarazem pozwala ukazać specyfikę społeczeństw Azji wschodniej wobec europejskich, wiedzę o których studenci wynieśli z wcześniejszego doświadczenia. Wykład wprowadza także pojęcia ogólne, którymi powinien posługiwać się wykształcony specjalista w zakresie kultur orientalnych w trakcie dyskursu profesjonalnego z podobnymi sobie, niezależnie od języka tego dyskursu. W wykładzie położony będzie nacisk na tradycyjne modele omawianych zjawisk oraz kierunki i sposoby ich modernizacji, a także metody wprowadzania zmian. Omówione zostaną najważniejsze instytucje życia społecznego oraz procesy rozwojowe występujące na szeroko rozumianym Dalekim Wschodzie, włączając Chiny, Tybet oraz obszar Azji południowo-wschodniej. Niezbędne będą odwołania do Indii celem wskazania na trzeci (obok Japonii i Dalekiego Wschodu) model organizacji społeczeństw i rozwiązywania problemów. Z obszaru zainteresowania antropologii społecznej będą to m.in. takie uniwersalne zagadnienia, jak: współzależność kultury i środowiska, społeczne i polityczne wymiary kultury, organizacja systemów pokrewieństwa i rodziny, strategie gospodarcze, etniczne i demograficzne, a także recepcja koncepcji ideowych, wniesionych do Azji z Zachodu.
W szczególności wykład obejmie następujące zagadnienia: Areały etniczne i językowe; typy gospodarki; okoliczności powstania i przezwyciężania zacofania gospodarczego; dynamika procesów migracyjnych; problemy demograficzne – rozrost populacji, jej struktura, model wiejski i zurbanizowany; zamkniętość i otwartość kulturowa, ryzyko zderzeń kulturowych i postawy podporządkowania hierarchicznego; kasty, grupy etnokonfesjonalne i wyklucznie społeczne; procesy konsolidacji etnicznej, tendencje asymilacyjne i separatystyczne; solidarności rodzinno-krewniacze, mobilizacja wg typu więzi (grupowa, państwowa); monumentalizacja państwa a tożsamości lokalne; organizacja życia publicznego (homo- i heterogeniczność społeczeństw, autonomie wiejskie i lokalne); koncepcja państwa narodowego czy popularnego; sieć klasztorów buddyjskich (i dworów możnowładczych) jako zinstytucjonalizowana forma wymiany idei w przeszłości, jej współczesne ekwiwalenty; wizja jednostki ludzkiej w odmiennych tradycjach, wartości azjatyckie, prawa człowieka, reakcje na procesy modernizacyjne, na koncepcję zderzenia cywilizacji, adaptacja do globalizacji i obcych wzorów kulturowych.

Kultura literacka Japonii, część I
Dr Iwona Kordzińska-Nawrocka
II rok, wykład, 30 godz.
Zajęcia stanowią wprowadzenie do literackiego dorobku dawnej kultury japońskiej, nazywanej w  historiografii  mianem klasycznej,  a  przypadającej na okres od VI do XVIII w. Celem wykładu jest więc dostarczenie przeglądu najważniejszych zagadnień z dziedziny literatury z uwzględnieniem społeczno-kulturowego kontekstu jej rozwoju. Omówiona zostanie ogólna periodyzacja epok literackich (dworska, rycerska, mieszczańska) i najważniejsze zjawiska w rozwoju literatury klasycznej. Przedstawiona zostanie również typologia form i gatunków literackich: cechy kompozycyjne, stylistyczne i tematyczne, gatunki literatury oralnej, klasyczne pojęcie liryki japońskiej (waka) i najważniejsze środki wypowiedzi poetyckiej, powieść dworska (ochō monogatari) i epos rycerski (gunki monogatari), opowieści (setsuwa) i bajki (otogizōshi). Omówione gatunki zostaną zaprezentowane w perspektywie diachronicznej, co pozwoli odtworzyć nie tylko ich trwałe determinanty, ale również prześledzić zmiany jakim podlegały.
Przedstawione zostaną ponadto ideały piękna dworskiego miyabi, mono no aware, okashi, i mieszczańskiego iki, sui, tsū sformułowane w dziełach literackich, wzory osobowościowe bohaterów literackich, historyczna topika literacka: tematy imienne i serie tematyczne oraz język i publiczność literacka.
Analizie zostaną poddane fragmenty najwybitniejszych dzieł klasycznej literatury, do których należą zarówno antologie poetyckie Manyoshū, Kokinshū, Shinkokinshū, jak i powieść  Genji monogatari Murasaki Shikibu, przykłady literatury eseistycznej Makura no sōshi Sei Shōnagon i Tsurezuregusa Kenko Hōshi, epos wojenny Heike  monogatari oraz  powieść mieszczańska Kōshoku ichidai onna Ihary Saikaku.

Kultura artystyczna i estetyka Japonii

Dr Beata Kubiak Ho-Chi
II rok, wykład 60 godz.
Sztuka oraz myśl estetyczna zajmują niepodważalne, wyjątkowe miejsce w kulturze Japonii. I nie chodzi tylko o sztukę w wąskim znaczeniu sztuk plastycznych - malarstwa, rzeźby, architektury, ale również o sztukę pióra, czyli o literaturę, o sztuki widowiskowe - teatr nō, kabuki, bunraku i o rzecz gdzie indziej niespotykaną, jaką jest „sztuka życia”, czy też „sztuka codzienności”. Bo jak inaczej określić wyrafinowaną i skodyfikowaną ceremonię herbacianą chanoyu, której sedno stanowi rzecz codzienna i z pozoru prozaiczna, jaką jest picie herbaty, czy też sztukę układania kwiatów - kadō (droga kwiatów), potocznie zwaną ikebaną. Taką sztuką związaną z codziennym życiem jest również japońska „sztuka umierania”, do perfekcji doprowadzona w dawnej Japonii przez wojowników wybierających śmierć przez seppuku. 
Zasadniczym celem wykładu jest przedstawienie istotnego miejsca sztuki i este-tyki w kulturze Japonii. Słuchacze zapoznają się z głównymi zagadnieniami historii sztuki, na które złożą się tematy japońskiego malarstwa, architektury, rzeźby, rzemiosła artystycznego, literatury, muzyki oraz sztuki życia codziennego. Szczególny nacisk położony zostanie na wyjaśnienie kanonów sztuki i symboli estetycznych stanowiących klucz do właściwego zrozumienia kultury Japonii. Podjęte zostaną tematy związane z najważniejszymi cechami tradycyjnej i współczesnej japońskiej sztuki i estetyki, z kategoriami estetycznymi oraz historią japońskiej estetyki od czasów najdawniejszych do współczesności. Przedstawione zostaną również szczegółowo zagadnienia estetyki wybranych dziedzin kultury japońskiej.

Technologie multimedialne
dr Adrian Zandberg
II rok, ćwiczenia 60 godz.
Studenci kulturoznawstwa będą w swojej przyszłej pracy - jako badacze i organizatorzy kultury - intensywnie wykorzystywać nowe technologie. Celem warsztatów jest zapoznanie z technikami, które pozwolą - w oparciu o wolnodostępne narzędzia - na atrakcyjne przedstawienie treści w formach multimedialnych (serwisy internetowe, grafika komputerowa, montaż). W trakcie zajęć przedstawione zostaną także narzędzia wspomagające przeprowadzanie kwerend archiwalno-bibliotecznych i digitalizację zasobów instytucji kultury. Studenci zapoznają się m.in. z językami HTML i PHP, podstawami wykorzystania baz danych na potrzeby internetu, a także oprogramowaniem Zotero, Omeka, GIMP, Inkscape, Avidemux i Lyx.


Zarządzanie kulturą
Dr Zina Jarmoszuk
III rok, wykład, 30 godz.
Współczesne zarządzanie kulturą wymaga szeregu umiejętności i wiedzy z pogranicza wielu dziedzin. Systemy publicznego zarządzania sferą kultury wywodzą się w różnych krajach z odmiennych tradycji historycznych a wprowadzenie zasad gospodarki wolnorynkowej znacząco wpływa na zmianę roli państwa w obszarze wspierania działalności kulturalnej. W trakcie zajęć omówione zostaną podstawowe obszary wiedzy dotyczące zmian systemu zarządzania kulturą i zarządzania wiedzą o kulturze w kontekście zagadnień związanych z kapitałem intelektualnym oraz budową społeczeństwa opartego na wiedzy, a zwłaszcza wskazanie znaczenia Raportu Bangemanna (1994) i Strategii Lizbońskiej (2000).
Celem zajęć jest przedstawienie zagadnień na temat: zarządzania kulturą i orientacji w jej współczesnych aspektach (poznanie i zrozumienie najważniejszych mechanizmów, którymi rządzi się ta dziedzina życia społecznego); organizacji życia kulturalnego na poziomie regionalnym i globalnym; ochrony dóbr kultury i relacji międzykulturowych w krajach UE; form organizacyjnych działalności kulturalnej; zmian w organizacji i finansowaniu podmiotów kultury (w Polsce i Europie); instytucji kultury w sektorze prywatnym i sektorze publicznym a także prawnych aspektów ich funkcjonowania, organizacji i w tym kontekście zarządzania.

Blok przedmiotów Marketing kultury
III rok, wykłady i ćwiczenia 90 godz.
Istotą funkcjonowania nowocześnie zarządzanej instytucji, w tym także każdej instytucji kultury jest marketing, czyli budowa, utrzymanie i rozwijanie relacji z jej odbiorcami poprzez twórcze i elastyczne dostosowywanie się do potrzeb klientów oraz zjawisk zachodzących w bezpośrednim i dalszym otoczeniu danego podmiotu. Tak rozumiany marketing jest złożonym, nigdy niekończącym się procesem. W sferze kultury marketing zmierza do osiągnięcia celów artystycznych i strategicznych instytucji, jakimi są: realizacja zadań własnych, wypełnienie misji, a także inicjowanie pożądanych zmian i procesów społecznych.
W nowoczesnych placówkach edukacji kulturoznawczej umacnia się trend kształcenia menedżerów kultury na wzór menedżerów z innych dziedzin (tak jak profesjonalne zarządzanie podmiotem typu non-profit coraz bardziej przypomina zarządzanie podmiotem typu for-profit).
Dlatego też blok tematyczny związany z marketingiem kultury obejmuje m.in. następujące obszary: Marketing i budowanie relacji z odbiorcami; Identyfikacja wizualna, promocja i re¬klama; Zarządzanie finansami, organizacją i zasobami ludzkimi; Zarządzanie wiedzą i badania w sektorze kultury.

Wiedza o kulturze współczesnej
Dr Zina Jarmoszuk
I rok, wykład, 30 godz. , ćw. 30 godz.

Podstawowym celem wykładu jest przedstawienie zjawisk i procesów charakteryzujących kulturę współczesną. Omawiane zagadnienia dotyczą  dwóch podstawowych obszarów kultury: sfery życia społecznego oraz  sfery świadomości społecznej. Przedstawione i analizowane będą:
kultura wysoka – kultura popularna, nowe relacje; zmiany form uczestnictwa w kulturze (układy kultury wg koncepcji A. Kłoskowskiej; charakterystyka uczestnictwa w kulturze; motywy, uwarunkowania i wyznaczniki uczestnictwa w kulturze; typologie zróżnicowania uczestnictwa w kulturze), uwarunkowania powstania kultury masowej, charakterystyka treści kultury masowej; homogenizacja i jej typy; negatywne i pozytywne oceny kultury masowej; współczesne zmiany w elektronicznych środkach  przekazu i ich wpływ na przeobrażenia kultury masowej, nowa mapa podmiotów kultury; kultura  i jej znaczenie (kultura w Unii Europejskiej, kultura w badaniach amerykańskich socjologów, politologów, futurystów), zmiana kulturowa – prognozy rozwojowe a polityka kulturalna w kontekście rewolucji informatycznej i koncepcji społeczeństwa obywatelskiego (Huntington, Fukuyama, Toffler); zróżnicowanie społeczne a zróżnicowanie kulturowe, rola kontaktów kulturowych, rola edukacji; analiza i interpretacja współczesnych praktyk artystycznych: literackich, teatralnych, plastycznych, medialnych w kontekście kulturowym (przykłady form aktywności kulturalnej w Polsce, Europie, USA); rola ekonomicznych uwarunkowań kultury, aspekt materialny i niematerialny w kulturze; przemiany w życiu politycznym i gospodarczym a kultura; kultura współczesna jako przedmiot zadań badawczych – definiowanie kultury dla potrzeb badawczych (metody badania, systemy informacji o kulturze); kultura w badaniach socjologicznych – prezentacja różnych typów badań, różnych typów danych z badań i różnych możliwości wnioskowania.

Kultura codzienności (wprowadzenie do japońskich praktyk kulturowych)
Mgr Iga Rutkowska
I rok, ćwiczenia, 30 godz.

Japonia obecna jest na Zachodzie głównie dzięki niezmiernie bogatej i zróżnicowanej kulturze wysokiej, a także popularnej. Jednakże codzienne życie Japończyków często nadal pozostaje w sferze, nierzadko błędnych, domysłów i sensacji. Zajęcia będą próbą przedstawienia najprostszych i najbardziej przyziemnych czynności: jedzenie, wypoczynek, sposoby kąpieli, a także zwyczajów i stosunków panujących w rodzinach, szkołach, środkach transportu publicznego itp. Powinny pokazać, jak Japończycy odnoszą się do siebie nawzajem, jak w niektórych codziennych sytuacjach zachowywać się należy, a co nie uchodzi i jak obyczaje życia codziennego zmieniały się w okresie powojennym. Stałym elementem życia codziennego są także zmieniające się trendy w modzie, w upodobaniach estetycznych oraz hobby i zainteresowania, wśród których nadal można odnaleźć tradycyjne dziedziny sztuki, jak: ceremonia herbaciana, kaligrafia, ikebana oraz sztuki walki. Elementów owej codziennej kultury będziemy uczyć się także podczas zajęć praktycznych. 
Studentom zostanie także przedstawiona problematyka związana ze sposobami opisu i badania kultury codzienności, czyli tych sfer życia, nad którymi najczęściej się nie zastanawiamy, które uważamy za zbyt oczywiste, aby uczynić z nich przedmiot naukowych rozważań. Będą mieli szansę przez uświadomienie sobie przyzwyczajeń i zwyczajów codzienności obecnych w naszej kulturze, poprzez porównanie, dogłębniej przeanalizować i poznać kulturę Japonii.

Kultura literacka Japonii, część II
Dr Agnieszka Żuławska-Umeda
II rok, wykład, 30 godz.

Ta część wykładu obejmuje okres rozwoju literatury japońskiej od końca XVI w. (okresy Kamakura-Muromachi), przez literaturę nowszą – od XVII w. (okres Edo) do końca XIX w. (okres Meiji) oraz literaturę najnowszą – wiek XX (okresy Taishō i Shōwa) do czasów współczesnych (okres Heisei). Wykład ma na celu przedstawienie najważniejszych zjawisk w rozwoju literatury japońskiej ze szczególnym uwzględnieniem kontekstu historyczno-kulturowego. Zaprezentowane zostaną główne nurty i szkoły literackie w poezji i prozie oraz procesy kształtowania się poszczególnych rodzajów i gatunków literackich, od najdawniejszych opowieści po współczesną powieść shōsetsu i komiksy manga. Przedmiotem specjalnego zainteresowania będzie kwestia osadzenia kulturowego japońskiej literatury oraz jej wpływu na kształtowanie świadomości kulturowej współczesnych Japończyków. 

Dzieje nowożytnej kultury Zachodu, część I i II
Dr hab. Andrzej Pieńkos
II i III rok, wykład, 60 godz.

Wykład przedstawia kształtowanie się tzw. kultury zachodniej, tj. modelu kulturowego dominującego we współczesnym świecie, a wywodzącego się z Europy pośredniowiecznej. Obejmuje zjawiska zachodzące między wiekiem XV a początkiem XX, kiedy to ekspansja tego modelu sięgnęła wymiaru globalnego.
Wykład nie stanowi linearnego przeglądu historii kultury europejskiej i amerykańskiej. Przedstawia natomiast kluczowe zjawiska i momenty, które w ostatnich stuleciach znaczyły tworzenie się i dojrzewanie modelu „kultury Zachodu”, podstawowe postawy społeczne, wyobrażenia kulturowe, przemiany form, stylów, języków w poszczególnych okresach kultury. W materiale dominować będą sztuki plastyczne (pojęte szeroko jako „kultura wizualna”), teoria sztuki, architektura, urbanistyka. Prezentacja twórców oraz dzieł sztuki o znaczącym wpływie na dzieje kultury pozwoli na prześledzenie przemian form ekspresji w sztuce ostatnich stuleci. Wszystkie tematy konstruowane są tak, żeby nieustannie w wykładzie pojawiały się odniesienia do literatury, przemian nauki, filozofii i religii, w niektórych – muzyki. Uwzględnione będą także podstawowe zjawiska z dziejów teatru i różnych widowisk kulturowych.
Tematy profilowane są w sposób umożliwiający prezentację klasycznych koncepcji humanistycznych, zapoznawanie studentów w zakresie podstawowym z wielkimi badaczami historii kultury i sztuki  (np. J. Burckhardt, N. Elias, P. Hazard, M. Foucault, E. Gombrich, E. Panofsky, A. Warburg, K. Pomian, H. Belting).
Dzieje kultury europejskiej i amerykańskiej interpretowane będą więc w perspektywie wybranych, sławnych koncepcji kultury. Zakończenie będzie miało charakter zestawu pytań: czy jesteśmy w stanie wskazać podstawowe wyróżniki sposobu postrzegania świata, budowania społeczeństwa, pojmowania twórczości przez tzw. „człowieka Zachodu”.

 

Wprowadzenie do filozofii
dr Radosław Siedliński
II-III rok, wykład, 90 godzin

Wykład z filozofii prowadzony jest w porządku tematycznym a nie chronologicznym. Oznacza to odejście od tradycyjnego schematu historyczno-filozoficznego na rzecz perspektywy przekrojowej – pokazującej filozofię jako dynamiczną całość, zespół wzajemnie zazębiających się zagadnień, problemów, pytań i perspektyw. Taki sposób prowadzenia zajęć i prezentowania poszczególnych aspektów filozofii wydaje się być bardziej płodny poznawczo i stymulujący do własnej refleksji niż standardowy wykład historii filozofii. Osią całości jest zestaw grup tematycznych, które sprofilowane zostały w taki sposób, aby przedstawić najważniejsze zagadnienia filozoficzne i jednocześnie uwypuklić te ich aspekty, które mogą być szczególnie interesujące da kulturoznawców. Kolejno więc omawiane będą: epistemologia (natura ludzkiego poznania i jego typy, problem prawdy, rola języka w poznaniu, zagadnienie ludzkiej wiedzy i jej szczególnej odmiany – nauki), ontologia (najważniejsze koncepcje tłumaczące istnienie i funkcjonowanie świata, pytanie o naturę czasu i przestrzeni, zagadnienie sposobów istnienia różnych typów obiektów, problem przyczynowości), aksjologia (zagadnienia dotyczące człowieka jako istoty żyjącej w świecie wartości – zarówno moralnych, estetycznych jak i religijno-duchowych, pytanie o sens i cel ludzkiego życia, kwestia bioetyki), antropologia filozoficzna i filozofia kultury (próby uchwycenia odrębności gatunkowej człowieka, pytanie o conditio humana, filozoficzne teorie kultury, spór kultura czy biologia?, pytanie o technikę i jej rolę w życiu człowieka).


Wprowadzenie do literaturoznawstwa
dr Iwona Wiśniewska
III rok, wykład z elementami ćwiczeń, 30 godz.

Zajęcia poświęcone są przeglądowi najważniejszych kategorii nauki o literaturze i poznaniu tych narzędzi badawczych, które umożliwiają świadomy dyskurs o literaturze jako rodzaju sztuki i jej miejscu w kulturze.
Omówione zostaną następujące zagadnienia: elementy teorii literatury od starożytności do przełomu antypozytywistycznego; najpopularniejsze współczesne teorie i metody badań literaturoznawczych, czyli próby „naukowego” ujęcia literackości i czytania dzieła literackiego; problem granic wolności interpretacyjnej; elementy poetyki i estetyki dzieła literackiego ułatwiające analizę i interpretację; najważniejsze zagadnienia stylistyki (klasyfikacja stylów mowy, style literackie, stylizacja, możliwości „zabawy” z językiem poetyckim, czyli tak zwane środki stylistyczne); miejsce literatury wśród innych sztuk – sąsiedztwo i wzajemne zależności (tu m. in. uniwersalne kategorie estetyczne: tragizm, komizm, realizm, surrealizm, symbolizm, alegoryzm, fantastyka, groteska, ironia); perspektywa historycznoliteracka: twórcy i dzieła o znaczącym wpływie na dzieje kultury polskiej i światowej, kategorie: okres literacki, prąd literacki, konwencja, zagadnienie tradycji, jej kontynuowania i zrywania z nią; awangardyzm; literatura jako przekaz informacji o kulturze, tekst literacki wpisujący się w rozmaite konteksty kultury – polityczne, ekonomiczne, obyczajowe, etniczne, rasowe, etyczne, seksualne; sytuacja literatury we współczesnej kulturze; jak nośniki elektroniczne oraz Internet wpływają na status literatury.

poczta dziekanat podania

 

Studenci PJWSTK w krajowym finale Imagine Cup 2014

25-26 marca Warszawskie Dni Informatyki

25-26 marca Warszawskie Dni Informatyki

archiwum >>


 

kontakt

Adres
ul. Koszykowa 86,
02-008 Warszawa

tel. (+48) 022 58 44 500
fax. (+48) 022 58 44 501

e-mail: pjwstk@pjwstk.edu.pl

Skype: pjwstk_info

 

Biuro Rekrutacji
tel. (+48) 022 58 44 590

e-mail: rekrutacja@pjwstk.edu.pl

 

kontakty
dojazd
drukuj